Aplikacja SaaS — co to jest, przykłady i jak zbudować własną

Aplikacja SaaS (Software as a Service) to program, z którego korzystasz przez przeglądarkę lub interfejs programistyczny, a serwerami i całą infrastrukturą zajmuje się dostawca. Za dostęp zwykle płacisz abonamentem. Według definicji chmury obliczeniowej NIST (amerykański National Institute of Standards and Technology, 2011) klient SaaS nie zarządza serwerami, siecią, systemami operacyjnymi ani przestrzenią na dane — najwyżej ustawieniami aplikacji dla swojego konta.

Co to jest SaaS — definicja prostymi słowami

W modelu SaaS aplikacja działa w infrastrukturze dostawcy, a Ty dostajesz do niej dostęp z różnych urządzeń: przez przeglądarkę (np. poczta w przeglądarce) albo przez API. Nie instalujesz nic na serwerze, nie aktualizujesz bazy danych, nie kupujesz licencji „na zawsze”.

NIST wymienia trzy modele usług chmurowych. Różnią się tym, ile zostaje po stronie dostawcy, a ile po Twojej.

Ważna cecha SaaS: zasoby dostawcy obsługują wielu klientów naraz (model multi-tenant), a korzystanie jest mierzone — na przykład liczbą aktywnych kont. Stąd rozliczenie abonamentowe lub za użycie zamiast jednorazowej licencji.

Czym SaaS różni się od programu na komputerze i od aplikacji na zamówienie

To trzy różne rzeczy, choć w rozmowach często wrzuca się je do jednego worka.

Po rozliczeniu projektu w CodePort pełne prawa majątkowe do kodu i projektu graficznego przechodzą na klienta, kod trafia do jego repozytorium, a usługi rejestrujemy na jego firmę. W abonamencie płacisz co miesiąc za dostęp — i tyle.

Aplikacje SaaS — przykłady, które znasz z codziennej pracy

Nie trzeba szukać daleko. Większość firm korzysta z kilku takich narzędzi, nie nazywając ich po imieniu:

• poczta i dysk w przeglądarce, z kontami dla całego zespołu,
• program do wystawiania faktur online, rozliczany miesięcznie,
• CRM w abonamencie, w którym handlowcy prowadzą lejek sprzedaży,
• system rezerwacji wizyt lub sal z kalendarzem i powiadomieniami,
• narzędzie do zadań i projektów, gdzie płacisz za aktywnego użytkownika,
• platforma do wysyłki newsletterów albo do e-podpisu dokumentów.

Wspólny mianownik: logujesz się, masz swoje konto i swoje dane, płacisz cyklicznie, a nowe funkcje pojawiają się bez Twojego udziału. To właśnie aplikacje typu SaaS.

Z czego składa się aplikacja typu SaaS

Od strony technicznej SaaS to aplikacja webowa z kilkoma stałymi elementami. Każdy z nich kosztuje godziny pracy — dlatego warto wiedzieć, co dokładnie zamawiasz.

Konta użytkowników i role

Rejestracja, logowanie, reset hasła, zaproszenia do zespołu. Do tego role: administrator firmy, zwykły użytkownik, konto tylko do podglądu. Liczba ról i uprawnień to jeden z czynników, które najmocniej podnoszą cenę aplikacji webowej.

Płatności cykliczne

Tu rośnie budżet. Jednorazowa płatność to w praktyce podpięcie bramki. Subskrypcja to plany cenowe, okresy próbne, zmiana planu w trakcie miesiąca, nieudane obciążenia karty, faktury i historia płatności. Każdy z tych przypadków trzeba obsłużyć i przetestować osobno.

Panel klienta i panel administracyjny

Klient widzi swoje dane, swoje faktury i swoje ustawienia. Ty widzisz wszystkie konta, płatności, zgłoszenia i statystyki. W praktyce to dwie aplikacje w jednej — i drugą łatwo w wycenie przeoczyć. Tak wygląda to np. w panelu dla ZAC Group.

Wielu klientów na jednej instalacji

W SaaS jedna instalacja obsługuje wiele firm, a ich dane muszą być od siebie oddzielone. To decyzja architektoniczna, którą warto podjąć na starcie, bo późniejsza zmiana oznacza przebudowę bazy danych i logiki dostępu.

Integracje przez API

Użytkownicy będą chcieli połączyć Twoje narzędzie z tym, czego już używają: systemem księgowym, CRM, ERP, bramką płatności. Czasem potrzebne jest też własne API, żeby inni mogli podpiąć się do Ciebie. Więcej o tym, co trzeba przygotować, znajdziesz na stronie o integracjach systemów i API.

Utrzymanie

SaaS nie kończy się w dniu wdrożenia — w tym modelu to Ty odpowiadasz za dostępność. Monitoring, kopie zapasowe, aktualizacje bibliotek i systemów, drobne poprawki. Typowo 5 – 15 godzin miesięcznie.

Elementy z tej listy znasz też z projektów, które nie są SaaS-em. W platformie z ofertami pracy HunterValley IT działają dwa typy kont — kandydata i firmy — z logowaniem przez Google, profilami i kreatorem ogłoszeń. W panelu platformy inwestycyjnej ZAC Group są klienci, transakcje, prośby klientów, moduł zadań zespołu oraz logowanie z rolami. Konta, role i panel administracyjny to fundament także w aplikacji abonamentowej.

Gotowy SaaS w abonamencie czy własna aplikacja?

Jeśli Twój proces wygląda tak samo jak w tysiącach innych firm, gotowe narzędzie w abonamencie wystarczy i będzie tańsze. Nie ma sensu budować od zera fakturowania czy prostego kalendarza rezerwacji.

Dedykowana aplikacja ma sens w czterech sytuacjach:

• płacisz za kilka narzędzi, które ktoś w firmie ręcznie ze sobą łączy,
• proces jest Twoją przewagą i nie da się go wcisnąć w cudzy szablon,
• potrzebujesz integracji, na które gotowe narzędzie nie pozwala,
• chcesz sprzedawać własny produkt w modelu SaaS.

Czwarty punkt jest jakościowo inny od pozostałych. W pierwszych trzech budujesz narzędzie dla siebie. W czwartym budujesz produkt, który musi obsłużyć cudze firmy, cudze płatności i cudze dane — i to jest pełnoprawna aplikacja webowa z panelem i płatnościami cyklicznymi.

Jak zbudować własną aplikację SaaS krok po kroku

Najczęstszy błąd na starcie to zakres. Pierwsza wersja dostaje wszystkie funkcje, które przyszły do głowy przez pół roku, a budżet kończy się przed wejściem na rynek.

MVP (Minimum Viable Product) to najmniejsza wersja produktu, która rozwiązuje realny problem użytkownika — działający produkt odchudzony do jednej kluczowej funkcji. Test jest prosty: jeśli usunięcie funkcji nie sprawia, że produkt przestaje rozwiązywać główny problem, ta funkcja nie należy do MVP. Rozwinięcie tego tematu znajdziesz w tekście o tym, czy zaczynać od MVP, czy od pełnego produktu.

Tak wygląda praca nad takim projektem w CodePort:

MVP platformy wchodzi na rynek w 2 – 4 miesiące. Projekty rozliczamy etapami, pracujemy na podstawie umowy i NDA, w większości zdalnie.

Po stronie technologii dla aplikacji webowych używamy React, Next.js, Vue i TypeScript na froncie, Node.js, Pythona lub PHP na backendzie, baz PostgreSQL, MySQL i MongoDB oraz AWS, Dockera i CI/CD przy wdrożeniach. Stack dobieramy pod projekt, a nie odwrotnie.

SaaS a RODO — kim jesteś, gdy trzymasz dane cudzych klientów

Jeśli w Twojej aplikacji firmy trzymają dane swoich klientów, zwykle jesteś podmiotem przetwarzającym, a Twój klient administratorem. Zgodnie z RODO (rozporządzenie UE 2016/679) takie przetwarzanie odbywa się na podstawie umowy, która określa m.in. przedmiot, czas trwania, charakter i cel przetwarzania, rodzaj danych i kategorie osób, których dotyczą.

Z tej umowy wynikają też konkretne obowiązki: przetwarzasz dane wyłącznie na udokumentowane polecenie administratora, nie korzystasz z kolejnego podmiotu przetwarzającego bez jego pisemnej zgody, a po zakończeniu usługi usuwasz lub zwracasz dane — zależnie od jego decyzji.

W praktyce oznacza to, że eksport i usuwanie danych konta trzeba zaplanować jako funkcję produktu, a nie ręczną operację na bazie. Zakres obowiązków potwierdź z prawnikiem lub inspektorem ochrony danych — CodePort nie udziela porad prawnych. Jeśli produkt przetwarza dane o zdrowiu, dochodzą osobne wymogi — piszemy o nich w tekście aplikacja medyczna a RODO i MDR.

Ile kosztuje stworzenie aplikacji SaaS

Rozliczamy się godzinowo: programowanie 200 zł/h netto, design 150 zł/h netto. Orientacyjne widełki projektowe wyglądają tak:

Przykład ilustracyjny, nie oferta: MVP platformy z płatnościami i dwoma typami kont to 300 godzin programowania × 200 zł = 60 000 zł netto plus 60 godzin designu × 150 zł = 9 000 zł netto, razem 69 000 zł netto.

Do tego koszty po wdrożeniu: serwer i infrastruktura od kilkudziesięciu do kilkuset złotych miesięcznie, zależnie od liczby użytkowników i ilości danych, oraz wsparcie techniczne 5 – 15 godzin miesięcznie, czyli 1 000 – 3 000 zł netto. Najmocniej na cenę wpływają: liczba ról i uprawnień, integracje z zewnętrznymi systemami, płatności cykliczne i rozbudowa panelu administracyjnego. Pełne tabele i rozpiski godzin są w artykule o tym, ile kosztuje aplikacja webowa.

Jeśli masz pomysł na własną aplikację SaaS, sprawdź orientacyjne widełki w kalkulatorze wyceny albo opisz zakres w kreatorze briefu — szczegółową wycenę z harmonogramem przygotujemy bezpłatnie w 2 – 3 dni robocze.